Ba mẹ hiểu em bé sơ sinh như thế nào?

đăng bởi Nguyễn Khải

Con sinh ra đã có thể giao tiếp với mẹ. Động tác của con giống như ngẫu nhiên, nhưng con sẽ cố gắng nói cho mẹ biết con cần gì, tiết lộ những điều con thích và không thích thông qua cử chỉ.

Để biết các nhu cầu cơ bản của trẻ sơ sinh, mẹ cần quan sát và hiểu các tín hiệu từ con.

Con cũng đang học cả về mẹ nữa. Con theo dõi cử động và nét mặt của mẹ, nhận diện giọng điệu mẹ đang nói. Đó là một quá trình học tập hai chiều.

Hiểu con có lợi ích gì?

Học cách đọc tín hiệu của trẻ sơ sinh có thể giúp cả mẹ và bé. 

  • Giúp bé thư giãn. Nếu mẹ phản ứng nhanh với tín hiệu của bé, bé sẽ cảm thấy yên tâm, được xoa dịu và chăm sóc.
  • Giúp mẹ tìm hiểu những phản ứng mà con thích. Bằng cách quan sát bé, mẹ sẽ biết được sở thích cá nhân của bé, chẳng hạn như liệu bé thích đung đưa chậm, đung đưa nhẹ nhàng hay cách tiếp cận nhanh hơn.
  • Giúp xây dựng niềm tin vào những người chăm sóc bé, hiểu thói quen hàng ngày của trẻ để dễ dàng trấn an và an ủi.
  • Dạy con về cảm xúc. Bằng cách quan sát con, mẹ sẽ học được cách bé thể hiện cảm xúc của mình. Khuyến khích con bằng cách kết hợp biểu cảm khuôn mặt với cảm xúc của mẹ, để con có thể học cách làm tương tự.
  • Giúp mẹ cảm thấy tự tin hơn khi làm cha mẹ.

Làm thế nào để nhận ra cảm xúc của con?

Mẹ có thể tìm hiểu rất nhiều về tâm trạng của bé thông qua cách bé phản ứng với các hình ảnh, âm thanh và xúc giác. Mẹ có thể nhận thấy rằng hành vi của con là một trong sáu trạng thái khác nhau dưới đây tại bất kỳ thời điểm nào:

  • Ngủ sâu. Mắt bé sẽ nhắm lại, hơi thở của bé sẽ đều đặn và bé có thể thỉnh thoảng bị giật mình
  • Ngủ nông. Đây còn được gọi là giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Mắt bé sẽ nhắm lại, nhưng chúng có thể mở một chút. Bé có thể di chuyển, giật mình và thỉnh thoảng thực hiện các động tác mút.
  • Buồn ngủ. Đây là trạng thái nửa ngủ nửa tỉnh của bé. Bé không ngủ hoàn toàn nhưng cũng gần như thế. Thỉnh thoảng bé mở mắt và cử động êm.
  • Chú ý. Mắt bé sẽ mở. Bé sẽ tập trung chú ý và nằm im.
  • Chủ động và cảnh giác. Bé sẽ mở to mắt, di chuyển xung quanh và có thể khóc từng tiếng ngắn, khó chịu và giật mình.
  • Khóc. Bé sẽ khóc rất nhiều trong trạng thái này. Bé có thể vặn vẹo xung quanh và khó giúp bé bình tĩnh.

Mặc dù lúc đầu, việc hiểu con rất khó, nhưng sau đó mẹ sẽ bắt đầu đọc tín hiệu của bé rất nhanh. Xem cách con phản ứng với việc cởi quần áo, nói chuyện, giữ và cho ăn, mẹ sẽ sớm bắt đầu hiểu những trải nghiệm con thích và không thích.

Bé có thể quay đi, vặn vẹo hoặc quấy khóc để cho mẹ thấy rằng bé không thích điều gì đó. Mặt khác, nếu có gì đó hấp dẫn bé, bé có thể thể hiện điều này bằng cách nhìn nó chăm chú, nằm yên và im lặng.

Mẹ có thể nhận thấy rằng con không thể làm một số điều trong khi ở một trạng thái nhất định. Ví dụ, con có thể không ăn nhiều nếu con mệt mỏi. Hoặc con có thể không muốn chơi khi đang khóc.

Mẹ sẽ sớm nhận ra những biểu hiện này và có thể phản ứng với hành vi của bé. Mẹ có thể biết là cần đánh thức con trước khi cho ăn. Hoặc là con cần phải ở trong trạng thái cảnh giác trước khi bắt đầu chơi vui vẻ. 

Khi mẹ bắt đầu hiểu được mong muốn và nhu cầu của bé, mẹ sẽ nhanh chóng trở thành một chuyên gia hiểu và phản ứng với tâm trạng của bé.

Làm thế nào để biết được con muốn gì?

Con có muốn ăn không?

Con có khả năng phát ra âm thanh cụ thể hoặc khóc khi đói, điều này mẹ cần sớm học cách nhận biết. Con cũng có thể mút tay, ngón tay hoặc nắm đấm.

Mẹ có thể nhận thấy con quay đầu mạnh sang một bên trong khi mở miệng muốn bú. Điều này được gọi là phản xạ ra rễ.

Con có cần ngủ không?

Trẻ sơ sinh có thể sẽ quấy hoặc khóc khi cần ngủ. Bé có thể nhìn chằm chằm với đôi mắt mở to trước khi nhắm lại. Các dấu hiệu khác cần chú ý bao gồm sự thiếu hứng thú khi chơi và không phản ứng với mẹ hoặc với những gì đang xảy ra xung quanh.

Con chán hay cô đơn?

Mặc dù con sẽ thích chơi với mẹ từ khi sinh ra, nhưng con không cần giải trí liên tục. Con sẽ nói với mẹ khi con sẵn sàng chơi bằng cách trở nên bình tĩnh và tỉnh táo, và nhìn mẹ với đôi mắt mở to.

Nếu mẹ thấy con cố gắng tìm kiếm và nhìn mọi thứ, đây có thể là một dấu hiệu cho thấy con cảm thấy buồn chán hoặc cô đơn. Con có thể tạo tiếng động như muốn gọi mẹ.

Trong vài tuần đầu tiên, đồ chơi tốt nhất cho bé lại chính là khuôn mặt và giọng nói của mẹ. Hãy thử  giữ con cách một bước chân và lè lưỡi. Con có thể bắt chước mẹ! 

Hãy cho con nhiều thời gian để trả lời trước khi mẹ thay đổi biểu cảm. Có thể mất một lúc để biết cách phản ứng lại với mẹ đó.

Con có bị đầy hơi không?

Nếu bé bị đầy hơi, bé có thể khóc, quấy khóc hoặc có vẻ kích động. Bé có thể vặn vẹo mặt như thể đang đau đớn, co đầu gối lên bụng hoặc đá chân. Có rất nhiều cách mẹ có thể giúp làm dịu bé.

Con khó chịu vì tã ướt, bẩn?

Một số bé có thể không phiền khi có một cái tã ướt hoặc bẩn, nhưng một số bé thực sự không thích. Nếu con không thích, con có thể sẽ cho mẹ biết bằng cách khóc hoặc bồn chồn. 

Con cũng có thể có những cách tinh tế hơn để nói với mẹ, chẳng hạn như đỏ mặt, nhìn đi chỗ khác hoặc mất hứng chơi.

Con quá nóng hay quá lạnh?

Mẹ có thể kiểm tra nhiệt độ của bé bằng cách sờ vào vùng bụng hoặc sau gáy của trẻ. Nếu cảm thấy nóng thì con cũng có thể bị nóng đó. Những dấu hiệu khác cho thấy con có thể quá nóng bao gồm má đỏ ửng, tóc ẩm và hơi thở nhanh.

Mẹ không nên kiểm tra nhiệt độ cơ thể con thông qua vùng chân và tay bé, những bộ phận này mát mẻ là hoàn toàn điều bình thường. Tuy nhiên, nếu cảm thấy chân và tay con bị lạnh, mẹ có thể đeo găng tay, tất và đi giày cho con. 

Con có thể mất rất nhiều nhiệt qua đầu, vì vậy hãy luôn đội mũ cho con khi đi ra ngoài vào mùa đông.

Con cần mặc đủ quần áo để cảm thấy ấm áp nhưng không nên bị nóng. Mẹ nên mặc quần áo cho con thành từng lớp. Nếu con thấy quá nóng, mẹ có thể cởi một lớp. Nếu con quá lạnh, chỉ cần mặc thêm một lớp.

Con có bị kích thích quá không?

Một số bé dễ bị choáng ngợp, và chỉ có thể chơi trong khoảng thời gian ngắn. Con có thể cho mẹ thấy mình đã đủ kích thích bằng cách ngáp hoặc nhìn đi chỗ khác. Bé có thể buồn ngủ hoặc bắt đầu quấy, khóc hoặc đẩy mẹ ra xa.

Tuy bé được sinh ra với khả năng tự trấn an, bé vẫn có thể cảm thấy khó ổn định khi bị quá tải. Khi con còn cuộn tròn trong bụng mẹ, con dễ dàng mút tay và dỗ mình ngủ. Nhưng sau khi con được sinh ra, con cần sự trấn an từ mẹ.

Chăm sóc em bé sơ sinh, người mẹ cần giữ được bình tĩnh.

Quan sát cử động của bé và xem bé có cố gắng đưa nắm tay, bàn tay hoặc ngón tay lại gần hoặc vào miệng không. Điều này sẽ cho mẹ biết bé muốn được xoa dịu. 

Hãy cố gắng giữ con bình tĩnh trong vòng tay của mẹ hoặc qua vai của mẹ. Hoặc đặt con xuống một nơi yên tĩnh đồng thời đặt tay nhẹ nhàng lên bụng con.

Mẹ sẽ biết được rằng nếu con thích nằm ở một tư thế nhất định hoặc với tư thế này giúp con quan sát mọi thứ xung quanh. Một khi biết cách nào hiệu quả với con, mẹ có thể giúp con phát triển các kỹ thuật tự trấn an bản thân.

Làm thế nào để biết tính cách của con?

Tất cả các bé đều có những đặc điểm riêng. Mẹ sẽ sớm có thể biết liệu con có tính cách như mẹ, như bố hoặc có lẽ là người thân khác. Con thậm chí có thể phát triển một tính cách hoàn toàn khác.

Mẹ có thể thấy rằng con thoải mái về việc bị xử lý, và thích nghi tốt với sự thay đổi. Con có thể tự xoa dịu bản thân, không gặp rắc rối nhiều bởi chứng đầy hơi và dường như có thể đón nhận mọi thứ một cách tự nhiên.

Mặt khác, con có thể quấy khóc và khóc rất nhiều, dễ giật mình và khó chịu. Trong trường hợp này, con sẽ cần cách tiếp cận bình tĩnh, nhẹ nhàng và không kích thích quá nhiều bất cứ lúc nào.

Cố gắng đừng lo lắng nếu cá tính của bé không được như mẹ mong đợi.Mẹ và con sẽ sớm học cách hiểu nhau và hiểu cách tiếp cận nào con thích nhất.

Con lúc nào cũng khóc. Mẹ nên làm gì?

Mẹ không phải là người duy nhất cảm thấy thật khó chịu khi nghe tiếng khóc của con đâu. Hầu hết các bậc cha mẹ đều thấy khó khăn. Nhưng khóc đơn giản là một trong nhiều cách giao tiếp của bé. Đáp lại bé là cách tốt nhất để giúp bé thư giãn.

Trẻ có xu hướng khóc nhiều hơn trong độ tuổi từ ba tuần đến 12 tuần, thường là vào buổi chiều muộn hoặc đầu buổi tối. Mặc dù đây là giai đoạn phát triển bình thường, nhưng lo lắng về việc bé khóc vào cuối ngày là lẽ tự nhiên. 

Những việc đầu tiên mẹ có thể làm là thay tã cho con, âu yếm và giúp bé ợ, kiểm tra xem bé có đói hay bị đau không. Sau đó đặt bé xuống trong khoảng năm phút. Mẹ có thể tiếp tục xoa dịu nếu bé vẫn quấy khóc, nhưng sau đó đặt bé xuống một lần nữa. 

Hãy nhớ rằng cách dỗ này có thể mất rất nhiều thời gian nhưng một số cha mẹ thấy rất hiệu quả đó.

Nếu bé khóc hơn ba giờ một ngày, ba ngày một tuần trong ba tuần, thì bé đang mắc hội chứng Colic, khiến ba mẹ rất mệt mỏi đó. 

Ba mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ để kiểm tra xem còn nguyên nhân nào nghiêm trọng hơn khiến bé khóc không. Nếu không, mẹ có thể áp dụng một số mẹo xoa dịu con dưới đây nhé:

  • Cho bé ngậm núm giả. Mút núm giả có thể giúp bé bình tĩnh. Hoặc một số bé sử dụng ngón tay hoặc ngón tay cái để mút.
  • Cho bé nghe tiếng ồn trắng. Tiếng ồn lặp đi lặp lại có thể tái tạo lại âm thanh trong tử cung của mẹ. Âm thanh của máy hút bụi, máy sấy tóc, đồng hồ tích tắc hoặc ứng dụng tiếng ồn trắng sẽ có hiệu quả lắm đó.
  • Đưa bé đi chơi bằng ô tô hoặc đi bộ trong xe đẩy. Con có thể cảm thấy bình tĩnh và thích thú với hoạt động này đó.
  • Massage bụng nhẹ nhàng với chuyển động theo chiều kim đồng hồ để giúp bé ợ.

Bé khóc sẽ khiến mẹ khó giữ được bình tĩnh. Mẹ có thể thấy hữu ích khi nhận được hỗ trợ từ mẹ bè hoặc gia đình nếu có thể. Nhắc nhở bản thân rằng hành vi của trẻ sơ sinh là bình thường  sẽ giúp mẹ bớt lo lắng. 

Giai đoạn này sẽ sớm qua thôi: Khóc dạ đề ở trẻ sơ sinh thường giảm bớt khi con được khoảng chín tuần đó.

Nguồn: Babycenter

Chúng tôi hiểu rằng, mọi người mẹ đều có quỹ thời gian ít ỏi. Bạn luôn bận rộn chăm sóc em bé và không có thời gian cho chính mình.

POH tồn tại để giúp các mẹ bận rộn nuôi dạy con khoa học thật dễ dàng và bạn có thời gian chăm sóc bản thân.

Tham khảo các khóa học dành cho bà mẹ bận rộn của POH:

Phát triển giác quan, vận động & ngôn ngữ con yêu (0-12 tháng): POH Acti 

Giúp con ăn no ngủ đủ theo nếp EASY & tự ngủ (0-19 tuần): POH Easy One

Nếp EASY, Tự ngủ & Ăn dặm cho bé giai đoạn 12-49 tuần: POH Easy Two

Giáo dục Montessori tại nhà: POH Acti (1-3 tuổi)

Thai giáo 280 ngày yêu thương: POH Thai Giáo




Bình luận