Cho trẻ ăn dặm đúng cách - Mẹ đừng bỏ lỡ 5 nguyên tắc vàng này!

đăng bởi Nguyễn Khải

Như mẹ có thể thấy, hiện nay có rất nhiều phương pháp ăn dặm phổ biến như ăn dặm truyền thống, ăn dặm bé chỉ huy, ăn dặm kiểu Nhật… Dù mẹ có lựa chọn phương pháp nào thì mỗi cách đều có ưu nhược điểm riêng. Mẹ chỉ cần lưu ý những nguyên tắc chung nhất để cho trẻ ăn dặm đúng cách. Bởi vì điều quan trọng nhất đó là hình thành thói quen ăn dặm tích cực cho con. Bé hứng thú với ăn uống, ăn ngon miệng, ăn tốt là mục tiêu cuối cùng.

 

 

Sau đây là 5 nguyên tắc cơ bản giúp bé ăn dặm đúng cách POH tổng hợp lại, mời ba mẹ tham khảo nhé!

1. Giải tỏa tâm lý cho ba mẹ: Tôn trọng con mới là cho bé ăn dặm đúng cách

Hành động thiếu tôn trọng dễ thấy nhất là ép bé ăn theo ý muốn của ba mẹ. 

Mẹ có thể thấy xung quanh, ngoài ngõ xóm, trong sân chơi, ở công viên… hiện tượng ăn rong không hề hiếm. Hoặc ngay cả trong gia đình, bé vừa ăn vừa xem tivi, chơi đồ chơi một cách thụ động. Tất cả chỉ nhằm mục đích “nhồi” cho bé ăn càng nhiều càng tốt. Vì nhiều gia đình cho rằng: không ép thì không ăn, con suy dinh dưỡng… 

Tuy nhiên, theo bác sĩ Trí Đoàn, trẻ chỉ bị suy dinh dưỡng khi không được cung cấp đồ ăn. Thực tế thì ngược lại. Bố mẹ cung cấp nhiều đồ ăn và mong muốn con ăn được hết dẫn đến ép ăn.

Như vậy, tư tưởng “không ép ăn ăn thì con không chịu ăn, con suy dinh dưỡng” là không có cơ sở. Từ đó tạo nên áp lực vô hình cho mình. Thậm chí vô cùng chán nản vì bé không chịu ăn.

Thế nhưng việc này không chỉ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của trẻ mà còn khiến con trở thành một đứa trẻ sợ ăn biếng ăn, ăn không biết ngon, không có thói quen ăn uống lành mạnh...

Thực tế, ăn uống là bản năng sinh tồn mang tính chất sống còn. Nên một cách tự nhiên, con trẻ có thể tự nhận biết nhu cầu của cơ thể. Trẻ cùng cần phân biệt trạng thái no - đói của cơ thể và học cách ăn uống theo nhu cầu. 

Nếu trẻ được tôn trọng nhu cầu này ngay từ sớm, con hoàn toàn có thể hình thành thói quen ăn dặm tích cực. Con ăn tốt, ăn ngoan tự nhiên mà chẳng cần ép ăn dù chỉ một ngày.

 

Cho trẻ ăn dặm đúng cách - Mẹ đừng bỏ lỡ 5 nguyên tắc vàng này!

Tôn trọng con mới là ăn dặm đúng cách

 

2. Cân đối ăn sữa và ăn dặm

Trước 1 tuổi, sữa mẹ hoặc sữa công thức là nguồn dinh dưỡng chính. Ăn dặm là để bé làm quen với các dụng cụ ăn uống, tập ăn và quan trọng nhất là hình thành thói quen ăn uống lành mạnh và vui vẻ. 

Tuy nhiên, sau 1 tuổi, vai trò dinh dưỡng của sữa và thức ăn dặm được hoán đổi cho nhau. Vì thế cân bằng giữa ăn sữa và ăn dặm rất quan trọng trong việc đảm bảo dinh dưỡng cũng như khả năng tiếp nhận thức ăn của bé.

Tuy nhiên, nhiều ba mẹ lại có tư tưởng ngược lại. Trước 1 tuổi ép cho nó ăn càng nhiều càng tốt. Để sau 1 tuổi con không chịu ăn thì tặc lưỡi: “Thôi uống sữa cũng được!”.

Bởi vậy, cân đối sữa - ăn dặm là cực kỳ quan trọng.

  • Lượng sữa cho bé dưới 1 tuổi trung bình tối thiểu là 560ml/ngày.
  • Khi bé mới bắt đầu ăn dặm, mẹ nên cho bé ăn sữa trước khi ăn dặm. Như thế bé sẽ không bị quá đói và mệt. Bởi khi đói và mệt, chẳng ai còn tò mò, háo hức để khám phá bất kỳ điều gì nữa
  • Khi bé đã quen với việc ăn dặm và cơ thể bé có thể chấp nhận được nhiều loại thức ăn hơn, mẹ có thể cho bé ăn sữa sau khi ăn dặm. Bé sẽ không bị quá no để ăn dặm hiệu quả. Sau khi ăn dặm, mẹ có thể cho bé ăn thêm sữa theo nhu cầu của bé để bảo đảm lượng sữa cơ thể cần.

 

 

3. Lịch sinh hoạt phù hợp với giai đoạn phát triển của bé

Ăn, ngủ và chơi luôn có mối liên hệ và ảnh hưởng trực tiếp đến nhau. Nếu mẹ chỉ chăm chăm vào việc làm sao để ăn dặm hiệu quả thì không thể giải quyết được mục tiêu của mẹ. Lịch sinh hoạt tốt giúp bé đủ đói để ăn dặm hiệu quả. Ngược lại, nếu bé không đủ đói, lịch ăn dặm - sữa - ngủ không cân bằng, bé không đủ đói để ăn dặm tốt được.

Hơn nữa lịch sinh hoạt phù hợp với giai đoạn phát triển còn hỗ trợ cho bé phát triển tốt nhất cả về thể chất và tinh thần.

Ngoài ra, khi bé hoạt động nhịp nhàng theo nếp sinh hoạt, mẹ sẽ cân bằng được thời gian chăm sóc gia đình và dành cho bản thân. Từ đó, tâm trạng vui vẻ thoải mái của mẹ cũng sẽ truyền sang bé một cách tự nhiên.

Mẹ có thể tham khảo lịch EASY để biết cách thiết lập lịch sinh hoạt đúng cách cho bé:

  • Từ 5-10 tháng tuổi: Bé theo lịch EASY 2-3-3.5; EASY 2-3-4 Hoặc Easy 2,5-3-4 với khoảng 4 bữa ăn một ngày bao gồm ăn dặm, khoảng cách giữa các bữa là 4 tiếng và 2 giấc ngủ ban ngày.
  • Từ 11 tháng trở lên, bé có thể theo Easy 2-3-4 biến thể hoặc EASY 5-5.5; EASY 5-6 với 1 giấc ngủ ban ngày. Theo lịch này, giờ ăn của bé tương đối ổn định, có thể là 4 bữa một ngày vào lúc 7h sáng – 11h trưa – 2h chiều và 6h tối.

 

5 nguyên tắc mẹ cần nhớ để ăn dặm đúng cách

Ăn no – ngủ đủ - chơi ngoan là bộ ba không thể tách rời

 

Tuy vậy, mỗi em bé đều có đặc điểm phát triển khác nhau. Có em bé vui vẻ theo lịch EASY 2-3-4 đến tận 15 tháng nhưng cũng có em bé cần được chuyển lịch EASY biến thể một cách linh hoạt. 

Mẹ hãy quan sát và điều chỉnh sao cho phù hợp với bé nhất nhé bởi ăn no – ngủ đủ - chơi ngoan là bộ ba không thể tách rời, Nếu gặp khó khăn trong bước này, mẹ hãy tham khảo các khóa học của POH nhé. POH cá nhân hóa đến từng em bé giúp mẹ và bé kịp thời và đúng cách bất cứ khi nào mẹ cần.

4. Giới thiệu thực phẩm theo thứ tự hợp lý

Ở độ tuổi ăn dặm, các gai vị giác của bé rất nhạy cảm và bé cảm nhận hương vị đồ ăn không giống với người lớn. Vì vậy, thứ tự thực phẩm cũng như vị giác mà mẹ giới thiệu có ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen ăn uống và xa hơn là sự phát triển giác quan của bé.

- Đầu tiên, mẹ hãy nhớ nguyên tắc giới thiệu rau củ trước – đạm sau

Trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa còn non nớt nên sẽ tốt hơn khi mẹ giới thiệu rau củ quả trước. Từ tháng thứ 7, khi lượng sắt dự trữ trong cơ thể bé từ trong bụng mẹ dần cạn kiệt, mẹ giới thiệu các loại thịt cho bé, bắt đầu từ thịt trắng để bé làm quen dần.

- Thứ hai là giới thiệu đa dạng và điều chỉnh các mức độ của hương vị

Chẳng hạn rau của quả tùy loại mà mang đến các vị ngọt, chua, đắng, lợ… Trong vị ngọt lại có các mức độ ngọt khác nhau. Ví dụ vị ngọt tăng dần khi nếm lần lượt: súp lơ, cà rốt, táo, lê. Vậy thì, mẹ hãy làm phong phú các trải nghiệm hương vị của bé, đồng thời có thể vận dụng các mức độ của hương vị để lên thực đơn của một tuần cho bé. Cách mẹ điều chỉnh độ ngọt của ngày hôm sau so với ngày hôm trước dù chỉ một chút cũng có thể khiến vị giác của bé trở nên tinh tế hơn.

 

5 nguyên tắc mẹ cần nhớ để ăn dặm đúng cách

Mẹ giới thiệu thực phẩm theo thứ tự hợp lý

 

- Thứ 3: Dưới 1 tuổi, bé không cần nêm gia vị trong đồ ăn dặm

Trong thực phẩm tự nhiên cũng đã có muối và đường với hàm lượng nhất định. Việc bổ sung thêm sẽ gây áp lực lên gan và thận của bé.

Một điều quan trọng mẹ luôn phải ghi nhớ nữa là thử dị ứng với các thực phẩm lần đầu cho bé ăn và tránh những loại  có nguy cơ cao khi bé còn nhỏ như trứng, lạc, hải sản có vỏ…

Ngoài ra, không phải thực phẩm nào kết hợp với nhau cũng tốt. Sự kết hợp không hợp lý cũng khiến cho hương vị món ăn không hấp dẫn hoặc khiến bé đầy bụng, khó tiêu.

 

 

5. Chuyển các giai đoạn ăn thô phù hợp với độ tuổi

Ăn dặm là quá trình chuyển giao từ sữa là thức ăn dạng lỏng sang các dạng khác như người lớn. Đây là một quá trình diễn ra từ từ để hệ tiêu hóa của bé dần thích nghi. Nếu ăn đồ loãng quá lâu, bé sẽ cảm thấy nhàm chán và từ chối ăn. Mẹ bất đắc dĩ ép bé ăn và biếng ăn lại bắt đầu từ đây. 

Ngược lại, cho bé ăn thô khi chưa được làm quen và mẹ chưa được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu sẽ tiềm ẩn nguy cơ hóc nghẹn. Bởi vậy mẹ nên tăng dần độ thô của thức ăn theo giai đoạn

  • Khi bắt đầu ăn dặm: Mẹ cho bé ăn cháo nấu theo tỉ lệ 1 gạo : 10 nước và rây nhuyễn mịn
  • Từ 7 – 8 tháng: Bé biết nhai trệu trạo nên cháo có thể đặc hơn, không cần rây và thịt cá được xay nát. Củ quả được nấu chín mềm nhưng không mềm quá  và cắt dạng thanh vừa tay để bé cầm được.
  • Từ 9 – 11 tháng: Bé có thể ăn cơm nát, và thịt cá được xé nát. Củ quả được hấp mềm và cắt nhỏ để bé tập bốc nhón
  • Từ 12 tháng: Bé có thể ăn được đồ cứng và cắn thức ăn bằng lợi ăn cơm mềm như người lớn. Mẹ nên chế biến món ăn theo nhiều hình dạng, kết cấu để bé hứng thú hơn với việc tập nhai, gặm và nuốt đúng cách. 

Như mẹ có thể thấy cho bé ăn dặm đúng cách gói gọn trong 5 nguyên tắc vàng cơ bản. Nếu làm được điều này, bé sẽ rất vui sướng trong bữa ăn, con ăn ngoan, ăn tốt và ăn vui đó mẹ. 

Để đồng hành, bám sát mẹ 5 nguyên tắc giúp con ăn dặm thành công, POH cho ra đời khoa học POH Easy Two (12-49 tuần). Khoa học bao gồm 4 phương pháp ăn dặm, hướng dẫn bé ăn dặm thành công và thực đơn từng bữa. Ngoài ra mẹ còn được tư vấn chuyên sâu 1:1 trong suốt quá trình tham gia. Giúp con ăn dặm thành công với POH Easy Two ngay hôm nay mẹ nhé!

---

Với các em bé từ 19-49 tuần, POH giúp mẹ giải quyết toàn diện các vấn đề ăn ngủ của con - Bằng cách xây dựng khóa học POH EASY TWO (12-49 tuần): Ăn dặm kiểu EASY gồm:

  • Lịch sinh hoạt EASY phù hợp với giai đoạn 12-49 tuần
  • Duy trì khả năng tự ngủ qua các tuần khủng hoảng và khủng hoảng ngủ 7 - 9 - 11 tháng
  • Các kiến thức về tâm sinh lý ở độ tuổi ăn dặm, các rắc rối thường gặp
  • Ăn dặm thành công

Giúp con Ăn dặm thành công cùng nếp sinh hoạt EASY tại: POH Easy Two

 

Mời ba mẹ tham khảo các khóa học “cá nhân hóa" khác phù hợp với con bạn:

Phát triển giác quan, vận động & ngôn ngữ con yêu (0-12 tháng): POH Acti

Giáo dục Montessori tại nhà: POH Acti (1-3 tuổi)

Giúp con ăn no ngủ đủ theo nếp EASY & tự ngủ (0-19 tuần): POH Easy One

Thai giáo 280 ngày yêu thương: POH Thai Giáo