Ốm nghén thai kỳ, mẹ phải làm sao?

đăng bởi Hạnh Phan

Ốm nghén khi mang thai không còn là hiện tượng xa lạ của các mẹ bầu. Thế nhưng biểu hiện cụ thể chúng ra sao, cách giảm ốm nghén như thế nào không phải chị em phụ nữ nào cũng hiểu rõ được.

Bài viết sau đây của POH sẽ giúp chị em phụ nữ biết thêm thông tin về hiện tượng ốm nghén khi mang thai và cách giải quyết.

Ốm nghén là gì?

Đối với nhiều mẹ bầu, việc thường xuyên phải ra vào nhà vệ sinh là một trong những dấu hiệu đầu tiên của thời kỳ mang thai.

 

Ốm nghén ở các mẹ bầu

Ốm nghén bao lâu là khác nhau ở các mẹ

Trong giai đoạn đầu của thai kỳ, có tới chín trong số mười mẹ bầu sẽ cảm thấy không khỏe và khó chịu ở một thời điểm nhất định.

Do vậy, nếu mẹ bầu đang phải chịu đựng những phiền phức do mang thai đem lại từ những tuần đầu tiên của thai kỳ thì điều này là hoàn toàn bình thường, và mẹ bầu không phải là trường hợp duy nhất. 

Ốm nghén là triệu chứng phổ biến nhất của thai kỳ. Mỗi mẹ bầu lại có một mức độ ốm nghén khác nhau. Khoảng một trong ba phụ nữ mang thai sẽ có xuất hiện hiện tượng ốm nghén nhưng lại không đi kèm ói mửa.

Mẹ bầu có thể cảm thấy hơi buồn nôn vào buổi sáng sớm sau khi thức dậy, hoặc cũng có thể buồn nôn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày khi ngửi thấy mùi lạ hoặc khó chịu. Cảm giác ốm nghén này có thể kéo dài hàng tuần, hoặc thậm chí vài tháng tùy từng đối tượng.

Thuật ngữ "ốm nghén buổi sáng" có thể gây nhầm lẫn bởi chỉ có một trong số 25 phụ nữ mang thai cảm thấy khó chịu vào buổi sáng; do đó, thuật ngữ này không mô tả được một cách chính xác những gì hầu hết mẹ bầu phải trải qua.

Cảm giác buồn nôn và nôn mửa có thể xảy ra bất cứ thời điểm nào trong ngày, không chỉ riêng vào buổi sáng mà bị ốm nghén vào chiều tối cũng phổ biến ở nhiều mẹ.

Tệ hơn nữa, có nhiều trường hợp mẹ bầu còn cảm thấy mình không thể làm được việc, chăm sóc con cái hoặc làm các công việc nhà thường ngày.

Ốm nghén có thể đem lại áp lực không chỉ cho một mình mẹ bầu. Đôi khi chúng còn ảnh hưởng đến mối quan hệ của mẹ bầu với bạn đời, gia đình và bạn bè, thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm.

Tuy nhiên hãy nhớ là mẹ bầu luôn có rất nhiều sự giúp đỡ đến từ các bác sĩ chuyên khoa. Thậm chí việc nói chuyện, chia sẻ với những phụ nữ mang thai có kinh nghiệm cũng giúp ích rất nhiều. 

Ngoài ốm nghén nhẹ thì biểu hiện nặng nhất của ốm nghén là hội chứng Nôn nghén quá mức (HEM). Nếu bị ốm nghén nặng, mẹ bầu nôn quá nhiều lần trong ngày, ăn uống liên tục bị nôn ra và giảm cân nhanh chóng thì rất có thể mẹ bầu đang mắc phải hội chứng Nôn nghén quá mức nói trên.

Không giống như nôn nghén thông thường, hội chứng Nôn nghén có thể sẽ ảnh hưởng xấu đến  sức khoẻ của cả mẹ bầu và thai nhi, trừ khi nó được điều thích hợp. Do vậy mẹ bầu hãy nhớ nói ngay với bác sĩ nếu gặp phải trường hợp nói trên càng sớm càng tốt nhé.

Ốm nghén có ảnh hưởng đến thai nhi trong bụng không?

Ốm nghén sẽ không ảnh hưởng quá nhiều đến thai nhi trong bụng mẹ bầu nếu mẹ bầu vẫn có thể ăn uống và cung cấp một số lượng dinh dưỡng nhất định cho cơ thể.

Ngay cả trong các trường hợp rất nghiêm trọng thì việc này cũng sẽ không gây ra bất kỳ tác hại nào cho em bé, miễn là mẹ bầu được điều trị thích hợp.

Ốm nghén thậm chí còn là một dấu hiệu tốt cho thấy nhau thai đang phát triển rất tốt và các hormon thai kỳ của mẹ bầu cũng đang hoạt động bình thường để tiếp tục những tháng thai kỳ sau đó. 

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng thấy những phụ nữ bị ốm nghén có nguy cơ sẩy thai thấp hơn những người không có hiện tượng này.

Tuy nhiên cũng không thể khẳng định rằng nếu mẹ bầu không bị ốm nghén thì cái thai sẽ không khỏe mạnh. Trong trường hợp này, chỉ có thể nói mẹ bầu là một trong những người rất may mắn. 

 

Một trong những cách trị ốm nghén khi mang thai là mẹ áp dụng chế độ ăn uống khoa học.

Một chế độ ăn lành mạnh và khoa học luôn là điều tốt, tuy nhiên nếu mẹ bầu đang trong thời gian ốm nghén thì hãy ăn bất cứ cái gì mẹ bầu muốn và có thể ăn được nhé.

Điều này cũng có nghĩa là mẹ bầu có thể ăn các loại thực phẩm kỳ lạ hoặc những loại thực phẩm nên hạn chế ăn trong một khoảng thời gian ngắn.

Ví dụ các loại bánh quy, bánh mì hoặc khoai tây có thể được ăn trong vòng một tháng ốm nghén. Mẹ bầu đừng lo lắng bởi sau khi vượt qua giai đoạn ốm nghén khó khăn này thì mẹ bầu có thể xây dựng lại chế độ ăn lành mạnh để bổ sung lại. 

Khi còn trong bụng mẹ, thai nhi sẽ hút chất dinh dưỡng từ chính cơ thể mẹ bầu để phát triển, ngay cả khi mẹ bầu ăn uống không được nhiều.

Khi khẩu vị của mẹ bầu quay trở lại, các kế hoạch ăn uống lành mạnh có thể được khởi động lại để giúp mẹ bầu lấy đủ chất dinh dưỡng quan trọng và cần thiết cho suốt thời gian mang thai của mình.

Một trong những chất dinh dưỡng quan trọng nhất trong ba tháng thai kỳ đầu tiên là axit folic. Mẹ bầu nên bổ sung khoảng 400 micrograms (mcg) axit folic hàng ngày để giúp xương sống và hệ thần kinh của bé phát triển khỏe mạnh.

Ngoài ra viên uống bổ sung chứa 10mg vitamin D hàng ngày cũng khá cần thiết cho cơ thể mẹ bầu trong khoảng thời gian này.

Mẹ bầu có thể uống viên uống bổ sung tổng hợp chứa khoảng 10mcg vitamin D và 400mcg axit folic. Việc uống viên bổ sung tổng hợp có thể giúp mẹ bầu có đủ chất dinh dưỡng cần thiết chỉ trong một viên thuốc đơn giản.

Nếu mẹ bầu thường xuyên bị nôn mửa, ăn uống liên tục bị nôn ra và giảm cân đột ngột thì rất có thể cơ thể mẹ bầu đang dần bị mất nước. 

Lúc này điều quan trọng nhất là liên lạc ngay với bác sĩ hoặc bệnh viện. Tuy nhiên cũng có những phương pháp xử lý tại nhà đơn giản và nhanh chóng mà vẫn cho kết quả khá tích cực. Các triệu chứng chứng tỏ rằng mẹ bầu đang cần trợ giúp bao gồm:

  • Nước tiểu của mẹ bầu có màu rất đậm hoặc mẹ bầu không đi tiểu trong khoảng hơn tám giờ đồng hồ.
  • Mẹ bầu không ăn uống được gì trong vòng 24 giờ
  • Mẹ bầu bị nôn mửa liên tục, lặp đi lặp lại không ngừng được 
  • Nôn ra máu
  • Mẹ bầu bị đau bụng hoặc sốt
  • Cảm thấy choáng váng hoặc ngất 

Nếu các biện pháp điều trị tại nhà không hiệu quả hoặc mẹ bầu có dấu hiệu xuất hiện các biến chứng do nôn mửa thì cần nhập viện ngay lập tức để kiểm soát tình hình bệnh và bổ sung chất lỏng, chất dinh dưỡng trực tiếp qua việc truyền nước. 

Tại sao mẹ bầu lại cảm thấy buồn nôn? 

Mặc dù sẽ hơi khó chịu cho mẹ bầu nhưng cảm giác buồn nôn thực sự là một dấu hiệu tốt cho thấy nồng độ hormon thai kỳ của mẹ bầu đang ở mức cao và việc mang thai của mẹ bầu vẫn còn có thể tiếp tục.

Nguyên nhân chính xác của cảm giác buồn nôn là không rõ ràng, tuy nhiên chúng được cho là có quan hệ chặt chẽ với sự tăng lên của hormone thai kỳ (hCG) và hormone estrogen.

Mức hormone thai kỳ cao đảm bảo rằng việc mang thai của mẹ bầu sẽ tiếp tục cho đến khi nhau thai có thể thay thế việc này. Nồng độ hormone thai kỳ (hCG) có xu hướng giảm vào khoảng từ tuần thứ 16 đến tuần thứ 20 của thai kỳ, khi đó hiện tượng ốm nghén cũng giảm dần và biến mất.

Có thể cảm giác mệt mỏi và buồn nôn của mẹ bầu cũng là một biện pháp bảo vệ rất hiệu quả trong thời kỳ mang thai. Điều này khiến cho mẹ bầu ăn ít những đồ ăn có hại hoặc hạn chế tiếp xúc với các chất độc khác.

 

Hormone thai kỳ là một trong những nguyên nhân gây ốm nghén.

Một nguyên nhân khác có thể dẫn đến hiện tượng buồn nôn ở mẹ bầu là sự tăng lên của hormon thai kỳ progesterone khiến các cơ của hệ tiêu hóa giãn ra, làm chậm lại hoạt động của toàn bộ hệ thống tiêu hóa. Chính điều này gây ra cảm giác mệt mỏi và buồn nôn ở mẹ bầu. 

Bất kể là do nguyên nhân thì việc ốm nghén thai kỳ cũng mang lại cảm giác đột ngột cho nhiều mẹ bầu.

Không ai có thể giải thích rõ ràng tại sao một số mẹ bầu gặp phải hiện tượng này, một số mẹ bầu lại hoàn toàn không bị ảnh hưởng; tuy nhiên vẫn có rất nhiều yếu tố làm tăng khả năng bị ốm nghén ở mẹ bầu, chúng bao gồm: 

  • Mẹ bầu đang mang thai đứa con đầu tiên 
  • Mẹ bầu đang mang thai một bé gái 
  • Mẹ bầu đang mang thai đôi hoặc ba vì vậy mức hormone thai kỳ sẽ cao hơn.
  • Người thân trong gia đình mẹ bầu từng mắc phải hội chứng Nôn nghén HG trước đó. 
  • Mẹ bầu đã từng mắc hội chứng Nôn nghén HG trong lần mang thai trước
  • Mẹ bầu đã từng gặp phải hiện tượng buồn nôn khi dùng thuốc tránh thai nội tiết tố có chứa estrogen.
  • Mẹ bầu dễ bị bệnh tật hoặc đau nửa đầu.
  • Mẹ bầu thừa cân khi bắt đầu mang thai.
  • Mẹ bầu còn quá trẻ 

Mang thai giả cũng có thể là một nguyên nhân khác gây buồn nôn và nôn nghiêm trọng, mặc dù tình trạng này rất hiếm gặp.

Mệt mỏi hoặc đói bụng sẽ khiến cơn buồn nôn của mẹ bầu trở nên tồi tệ hơn.

Căng thẳng và áp lực cũng có thể khiến hiện tượng ốm nghén trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, bản thân các cơn ốm nghén vào buổi sáng đôi khi lại chính là nguyên nhân gây ra căng thẳng mệt mỏi cho cả ngày.

Hiện tượng ốm nghén sẽ kéo dài bao lâu?

Tình trạng ốm nghén thường bắt đầu ở giai đoạn đầu của thời kỳ mang thai, và kéo dài khoảng 9 tuần. Chúng thường giảm dần vào thời gian cuối tam cá nguyệt thứ nhất và biến mất hoàn toàn trong khoảng từ tuần 16 đến 20 của thai kỳ.

Tuy nhiên điều này sẽ không diễn ra hoàn toàn chính xác và rõ ràng như vậy. Khoảng một trong 10 mẹ bầu vẫn sẽ tiếp tục có cảm giác buồn nôn và mệt mỏi sau tuần thai thứ 16 đến 20.

Nếu cảm giác đau, sốt hoặc nhức đầu, buồn nôn và nôn vẫn kéo dài sau 10 tuần mang thai thì mẹ bầu nên đi khám bác sĩ ngay lập tức. Những triệu chứng này rất có thể không chỉ đơn thuần là hiện tượng ốm nghén thai kỳ thông thường nữa. 

Mẹ bầu có thể làm gì để giảm cảm giác buồn nôn và nôn?

Mẹ bầu có thể thử chia nhỏ bữa ăn ra làm nhiều lần trong ngày để giảm bớt khó chịu. Các loại thực phẩm mềm như khoai tây, mì ống, gạo, và bánh quy khô thường dễ tiêu hóa hơn. Mẹ bầu nên tránh tiếp xúc với các loại mùi hăng và có vị mạnh dễ gây ra cảm giác buồn nôn.

Các biện pháp xử lý tự nhiên bao gồm:

  • Dùng các thực phẩm và đồ uống được làm từ gừng
  • Day bấm huyệt  và châm cứu

Đây là các biện pháp khá an toàn và hiệu quả mà mẹ bầu có thể áp dụng để cảm thấy thoải mái hơn trong thời gian này, tuy nhiên chưa có nhiều bằng chứng cụ thể chứng minh công dụng của chúng đối với nhiều mẹ bầu. 

Mẹ bầu nên nghỉ ngơi nhiều bởi mệt mỏi sẽ làm cho cảm giác buồn nôn và nôn mửa nghiêm trọng hơn.

Mẹ bầu có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ đâu? 

Hãy cho gia đình và người thân, bạn bè biết nếu mẹ bầu cảm thấy mình cần được giúp đỡ để vượt qua khoảng thời gian khó khăn này. 

 

Chồng ốm nghén thay vợ

Người bạn đời cần đặc biệt hỗ trợ vợ bầu trong giai đoạn nghén ngẩm này

Mẹ bầu đang ốm nghén và mệt mỏi, do vậy việc mua sắm, nấu ăn và làm việc nhà có thể sẽ nhận được giúp đỡ từ mọi người. Ngoài ra mẹ bầu cũng nên nói với cơ quan nơi làm việc rằng mình đang mang thai để có thể ít nhiều nhận được sự hỗ trợ khi cần thiết. 

Nếu mẹ bầu bị ốm nghén nghiêm trọng trong lần mang thai đầu tiên thì hãy nhớ lưu ý xem làm cách nào để ngăn ngừa hoặc giảm thiểu các triệu chứng này vào những lần mang thai tiếp theo nhé, ví dụ như tiến hành điều trị sớm chẳng hạn. 

Để thai kỳ là quãng thời gian hạnh phúc của mẹ bầu

Các nhà khoa học cho thấy, bên cạnh việc bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng thiết yếu để mẹ bầu khỏe mạnh, con yêu phát triển thể chất, cân nặng và não bộ tốt trong thai kỳ, ba mẹ còn nên thực hành thai giáo cho con yêu để mẹ bầu tận hưởng những trải nghiệm thai kỳ tuyệt vời nhất cũng như tối ưu sự phát triển não bộ và đánh thức các giác quan của con yêu phát triển vượt trội.

Do đó, POH xây dựng khóa thực hành thai giáo online_Thai giáo 280 ngày yêu thương. Điểm đặc biệt trong chương trình của POH là mẹ sẽ cung cấp ngày dự sinh của con, phần mềm sẽ tính được hôm nay bạn bé đang ở ngày thứ bao nhiêu của thai kỳ. Từ đó đưa ra các bài thực hành phù hợp với sự phát triển của bạn bé trong ngày hôm nay, giúp kích thích tốt nhất sự phát triển của con yêu.

Thai giáo còn là cơ hội để người chồng thể hiện tình yêu thương với mẹ bầu và con yêu để tình cảm gia đình thêm gắn kết cũng như sợi dây kết nối ba mẹ và con yêu được bền chặt hơn. Do đó, các ông bố hãy cùng vợ thực hành thai giáo cho con yêu mỗi ngày để người vợ cảm thấy mình được yêu thương và quan tâm nhé!

Giúp con yêu phát triển khỏe mạnh và thông minh ngay bây giờ: https://poh.vn/khoa-thuc-hanh-thai-giao-poh/

Nguồn: Babycenter