Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)

đăng bởi Tiên Tiên

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì?

Thụ tinh trong ống nghiệm ( In vitro fertilisation - IVF) là quá trình tách trứng ra khỏi buồng trứng và trộn với tinh trùng trong đĩa nuôi cấy ở phòng thí nghiệm. Sự thụ tinh diễn ra trên đĩa, "trong ống nghiệm", có nghĩa là "trong lồng kính".

Thụ tinh trong ống nghiệm là một bước tiến lớn trong điều trị hỗ trợ thụ thai

Hàng ngàn đứa trẻ đã được sinh ra nhờ IVF kể từ lần đầu tiên vào năm 1978. Trong năm 2009, gần 2% các em bé được sinh ra ở Anh đã được thụ thai nhờ IVF. 

Ba em bé đầu tiên được sinh ra bằng cách thụ tinh trong ống nghiệm tại Việt Nam (1998) đã mở ra hy vọng cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Đồng thời chính phủ Việt Nam cũng đã ban hành nghị định về việc sinh con bằng thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ.

Chị em nên lựa chọn IVF khi nào?

IVF được khuyến nghị cho các vấn đề sinh sản sau đây:

  • Nếu ống dẫn trứng bị tắc hoặc tổn thương hoặc bất kỳ vấn đề nào khác trong đó IVF đã được xác định là phương pháp điều trị duy nhất có khả năng giúp mang thai.
  • Nếu bạn đời có một vấn đề nhỏ với tinh trùng. Các vấn đề chính được điều trị tốt hơn bằng cách sử dụng ICSI.
  • Nếu đã thử các loại thuốc sinh sản, chẳng hạn như clomifene, hoặc một phương pháp điều trị sinh sản khác như IUI, nhưng không thành công.
  • Nếu đã cố gắng thụ thai trong ít nhất hai năm và một nguyên nhân chưa rõ để giải thích lý do không mang thai.

Viện Y tế và Chất lượng điều trị Quốc gia Anh (NICE - UK) khuyến nghị rằng:

  • Nên cung cấp tối đa ba chu kỳ cho các cặp vợ chồng đủ điều kiện nếu người vợ từ 23 đến 39 tuổi 
  • Một chu kỳ nếu người phụ nữ ở độ tuổi 40-42, với điều kiện cô ấy chưa bao giờ sử dụng IVF, có đủ trứng và đã thảo luận về ý nghĩa của IVF ở tuổi này.

Quy trình thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm IVF

IVF tuân theo các bước, bắt đầu với các loại thuốc sinh sản để giúp cơ thể mẹ sản xuất ra nhiều trứng nhất có thể.

Thuốc sinh sản

Thuốc sinh sản sẽ kích thích giải phóng nhiều trứng chín. Trong chu kỳ kinh nguyệt bình thường, buồng trứng sẽ giải phóng một quả trứng mỗi tháng. Tỷ lệ thụ thai sẽ cao hơn nếu có nhiều trứng rụng hơn.

Vì vậy, sử dụng thuốc sinh sản sẽ làm tăng số lượng trứng trưởng thành. Phương pháp IVF được khuyến nghị sử dụng kèm các loại thuốc hỗ trợ sinh sản để kích thích buồng trứng và tăng cơ hội mang thai.

Thuốc hỗ trợ sinh sản là bước đầu tiên trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm       ( ảnh minh họa)

Đây được gọi là điều chỉnh xuống và ở Anh thường liên quan đến các loại thuốc gọi là chất tương tự giải phóng hoóc môn gonadotrophin (GnRH) (chất chủ vận tuyến yên) để ức chế hoặc ngừng chu kỳ.

Chị em có thể sử dụng hàng ngày trong khoảng hai tuần dưới dạng thuốc viên hoặc thuốc tiêm.

Các phương pháp kiểm soát ngắn hạn khác đều có sẵn, một vài trong số đó liên quan đến việc sử dụng chất đối kháng GnRH.

Những loại thuốc này có thể được sử dụng trong một vài ngày, thường là sau khi điều trị trước bằng thuốc tránh thai và khi bắt đầu kích thích rụng trứng. Phương pháp này không phổ biến ở Anh nhưng phù hợp với những phụ nữ có nguy cơ cao bị tác dụng phụ của thuốc sinh sản.

Nếu bị lạc nội mạc tử cung, chị em có thể dùng chất chủ vận GnRH Cetrotide trong vài tháng để giúp cải thiện chất lượng trứng và cơ hội mang thai.

Tiêm hormone

Sau đó, mẹ sẽ tiêm hormone hàng ngày trong khoảng 12 ngày để kích thích buồng trứng giải phóng số lượng trứng chín nhiều hơn bình thường (cảm ứng rụng trứng). Các hormone được sử dụng là hormone kích thích nang trứng gonadotrophins (FSH) và hormone luteinising (LH).

Phụ nữ phản ứng với các loại thuốc sinh sản này theo những cách khác nhau, và chúng có thể có tác dụng phụ mạnh. Bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ để đảm bảo rằng mẹ được chăm sóc nếu điều này xảy ra.

Quét siêu âm và xét nghiệm hormone máu sẽ được tiến hành để theo dõi số lượng và mức độ đáp ứng của trứng để đảm bảo an toàn và kiểm tra trứng đã chín hay chưa.

Thu hồi trứng và lấy mẫu tinh trùng

Siêu âm được sử dụng để phát hiện khi trứng đã sẵn sàng để lấy hay chưa.

Bác sĩ sau đó sẽ tách trứng ra khỏi buồng trứng bằng cách sử dụng một cây kim nhỏ, rỗng được gắn vào đầu dò siêu âm.

Đầu dò giúp xác định vị trí các nang chứa trứng. Chị em có thể cảm thấy khó chịu nhẹ trong suốt quá trình, nhưng nếu thấy đau sau đó thì bác sĩ sẽ kê thuốc giảm đau.

Trong khi trứng đang được tách ra ngoài cơ thể, người chồng sẽ cần phải cung cấp một mẫu tinh dịch mới. Nếu tinh trùng được hiến tặng hoặc tinh trùng đông lạnh đang được sử dụng thì mẫu sẽ được lấy từ tủ đông.

Tinh trùng được làm sạch và mẫu có chất lượng tốt nhất sẽ được chiết xuất sẵn sàng để thụ tinh cho trứng. Tinh trùng sau đó được kết hợp với trứng trên một cái đĩa và được nuôi dưỡng trong lồng.

Thụ tinh và chuyển phôi

Trong vòng một ngày sau khi trứng và tinh trùng kết hợp, bác sĩ sẽ kiểm tra xem có trứng nào được thụ tinh hay không. Nếu có, chúng sẽ được giữ trong khoảng từ 2-5 ngày trước khi được chuyển trở lại vào tử cung.

Trứng sau khi được thụ tinh sẽ trở thành một bọc tế bào gọi là phôi. Các chuyên viên hay gọi là phôi nang, nếu phôi đang chuyển sang giai đoạn phôi nang sau đó, vào khoảng ngày thứ năm. Các phôi khỏe mạnh nhất sẽ được chọn để đưa vào tử cung.

Một số phòng khám cung cấp xét nghiệm tiền cấy ghép được gọi là sàng lọc nhiễm sắc thể toàn diện (CCS) để chụp lại hình ảnh phôi trước khi chuyển giai đoạn phôi nang. Chỉ các phôi được dự đoán có bộ nhiễm sắc thể đầy đủ mới được chọn.

CCS có thể tăng khả năng mang thai và giảm nguy cơ sảy thai khi phôi thai được chuyển, đặc biệt trong trường hợp bà mẹ lớn tuổi và đang sử dụng trứng của chính mình.

Bây giờ chị em có thể chuẩn bị đón phôi thai bằng cách uống progesterone, giúp làm dày lớp lót tử cung. Chị em có thể lựa chọn bằng cách tiêm, đặt thuốc âm đạo hoặc sử dụng gel.

Nếu niêm mạc tử cung (nội mạc tử cung) quá mỏng, phôi không có khả năng cấy ghép. Nếu trường hợp này xảy ra, chu kỳ IVF sẽ không may bị lãng quên.

Thông thường, một hoặc hai phôi được chuyển vào tử cung bằng một ống thông mỏng qua cổ tử cung. Chuyên gia sinh sản sẽ sử dụng siêu âm để điều chỉnh đúng đường.

Để tránh nguy cơ đa thai cao, sẽ không có quá ba phôi chuyển giao hợp pháp. Số lượng phôi được chuyển sẽ phụ thuộc vào tuổi và cơ hội thành công, lần lượt phụ thuộc vào vấn đề sinh sản cụ thể của mỗi cá nhân.

NICE khuyến nghị tối đa hai phôi được chuyển vào tử cung bất kể tuổi tác. Nếu từ 39 tuổi trở xuống và có điều kiện phù hợp, mẹ có thể được đề nghị chuyển phôi đơn tự chọn (eSET) trong chu kỳ đầu tiên và thứ hai.

Nếu mẹ có một hoặc nhiều phôi chất lượng tốt nhất, eSET có thể tăng cơ hội sinh một con khỏe mạnh và cải thiện sức khỏe của cả hai mẹ con.

Nếu 40 tuổi trở lên, NICE hỗ trợ chuyển hai phôi mỗi chu kỳ, bởi vì cơ hội thụ thai ít hơn khi sử dụng trứng của chính mình.

Nếu trứng được hiến tặng, chỉ một hoặc hai phôi có thể được chuyển tùy thuộc vào độ tuổi của người hiến và chất lượng của phôi.

Chu kỳ lặp lại

Nếu có thêm phôi, chúng sẽ được cấp đông để sử dụng lần sau trong trường hợp chu kỳ đầu tiên không thành công hoặc chị em muốn sinh thêm con sau khi điều trị thành công lần đầu.

IVF thường liên quan đến việc chuyển phôi vào khoảng hai đến ba ngày sau khi thụ tinh. Một lựa chọn khác là đợi đến khoảng năm ngày sau thụ tinh, khi bọc tế bào đã phát triển thành phôi nang.

Chỉ những phôi khỏe mạnh nhất mới đạt đến giai đoạn phôi nang trong ống nghiệm. Chị em có thể có một thai kỳ khỏe mạnh hơn sau khi chuyển phôi nang.

Hầu hết các phòng khám chuyển phôi nang cho tất cả bệnh nhân tùy thuộc vào chất lượng và số lượng phôi có sẵn. Tuy nhiên, một số phòng khám chỉ chuyển phôi nang nếu mẹ:

  • Đã điều trị IVF bình thường trước đó với phôi khỏe mạnh nhưng không cấy ghép
  • Dưới 40 tuổi
  • Đã được chọn cho eSET

Mẹ có thể dậy và về khá sớm sau khi chuyển phôi, vì nghỉ ngơi hơn 20 phút ngay sau đó không làm thay đổi kết quả.

Trong một chu kỳ thành công, một hoặc nhiều phôi sẽ được cấy vào thành tử cung và tiếp tục phát triển. Chị em có thể làm xét nghiệm thai trong khoảng hai tuần.

Một khi thai nhi đã được xác nhận sau IVF, các mẹ nên siêu âm sớm trong khoảng sáu tuần để kiểm tra xem phôi đã cấy vào tử cung hay chưa.

Điều trị IVF sẽ kéo dài bao lâu?

Một chu kỳ IVF mất từ 4-6 tuần để hoàn thành. Hai vợ chồng sẽ dành khoảng nửa ngày tại phòng khám cho các thủ tục lấy trứng và thụ tinh và quay trở lại từ hai ngày đến ba ngày sau để phôi được chuyển vào tử cung hoặc giữa năm ngày và sáu ngày với chuyển phôi nang.

Tỷ lệ thành công của IVF là bao nhiêu?

Tỷ lệ thành công phụ thuộc vào vấn đề sinh sản cụ thể và tuổi tác. Mẹ càng trẻ và trứng càng khỏe thì cơ hội thành công càng cao.

Tỷ lệ thành công của thụ tinh trong ống nghiệm sẽ phụ thuộc vào các yếu tố tuổi tác, sức khỏe và vấn đề mà mẹ gặp phải.

Dựa trên các số liệu từ năm 2010, tỷ lệ phần trăm các chu kỳ cho phụ nữ sử dụng trứng tươi của chính họ sinh con là:

  • 32% nếu dưới 35 tuổi
  • 28% nếu bạn từ 35 đến 37 tuổi
  • 21% nếu trong khoảng từ 38 đến 39 tuổi
  • 14% nếu trong khoảng từ 40 đến 42 tuổi
  • 5% nếu trong khoảng 43 và 44 tuổi
  • 2% nếu trên 45 tuổi

Nếu đã mang thai hoặc đã có con trước đó, chị em sẽ có cơ hội thành công cao hơn. Chị em có thể cải thiện cơ hội thành công của mình bằng cách:

  • Giữ trọng lượng và chiều cao khỏe mạnh trước khi điều trị. IVF có nhiều khả năng thành công hơn nếu chỉ số khối cơ thể (BMI) nằm trong khoảng từ 19 đến 30.
  • Giữ mức sử dụng rượu không quá một đơn vị mỗi ngày, vì uống nhiều hơn mức này sẽ làm giảm hiệu quả của IVF.
  • Ngừng hút thuốc (áp dụng cho cả hai vợ chồng). Hút thuốc làm giảm tỷ lệ thành công.
  • Giữ mức sử dụng cafein thấp. Ngay cả tỷ lệ tiêu thụ thấp từ 2 đến 50mg cũng có liên quan đến tỷ lệ thụ thai thành công thấp hơn.

Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ cho mẹ những lưu ý trong quá trình điều trị như việc ăn uống trước và sau mỗi chu kỳ điều trị, thói quen hằng ngày, và tư vấn tâm lý.

Cơ hội thành công giảm khi số chu kỳ IVF không thành công tăng lên. Vì vậy, nếu chưa có thai sau lần thử IVF thứ ba, chị em cần phải chấp nhận rằng nó sẽ không hiệu quả.

Điều này có thể khó mà chấp nhận, nhưng có những tổ chức có thể hỗ trợ mẹ. Hãy hỏi bác sĩ hoặc phòng khám về khả năng sinh sản để biết chi tiết.

Những lợi thế của IVF?

Đối với hầu hết trẻ em được thụ thai bằng IVF, không có vấn đề gì lâu dài.

IVF có thể cho chị em phụ nữ cơ hội sinh con nếu không thể thụ thai tự nhiên, ví dụ bị tắc, bị tổn thương hoặc không còn vòi trứng.

Nhược điểm của IVF?

IVF làm tăng nguy cơ biến chứng nhất định, chẳng hạn như:

Mang đa thai khi có nhiều phôi được chuyển vào tử cung. Nhiều cặp vợ chồng coi cặp song sinh là một điều phước lành. Nhưng đa thai làm tăng nguy cơ sinh non hoặc sinh con nhẹ cân.

Tác dụng phụ của thuốc sinh sản thường nhẹ, bao gồm bốc hỏa, đau đầu và buồn nôn. Tuy nhiên, chị em sẽ cần được theo dõi chặt chẽ các dấu hiệu của hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), đặc biệt nếu mẹ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

OHSS có thể làm gián đoạn hoặc hủy bỏ chu kỳ điều trị và phải ở lại bệnh viện điều trị đến khi buồng trứng bị kích thích quá mức dịu xuống.

Tăng nguy cơ mang thai ngoài tử cung, trong đó phôi được cấy vào ống dẫn trứng hoặc khoang bụng. Điều này có nhiều khả năng xảy ra nếu trước đây chị em có vấn đề làm ảnh hưởng tới ống dẫn trứng.

Chị em có nguy cơ cao hơn một chút về việc em bé sinh ra bị dị tật bẩm sinh nếu sử dụng IVF. Tuy nhiên, những vấn đề này không phổ biến và nguy cơ khi em bé gặp vấn đề do ICSI hoặc IVF là rất thấp.

Cần nhiều nghiên cứu hơn để chắc chắn có hay không mối liên hệ trực tiếp giữa phương pháp điều trị sinh sản và dị tật bẩm sinh

Xem thêm:

Hỗ trợ sinh sản: mang thai hộ

Thụ tinh bằng tinh trùng được hiến tặng

Hiến tặng trứng và phôi

Nguồn: Babycentre

Để thai kỳ là quãng thời gian hạnh phúc của mẹ bầu

Các nhà khoa học cho thấy, ngoài việc bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng để mẹ bầu khỏe mạnh, con yêu phát triển thể chất, cân nặng và não bộ tốt trong thai kỳ, ba mẹ nên thực hành thai giáo cho con để mẹ bầu tận hưởng những trải nghiệm thai kỳ tuyệt vời nhất cũng như tối ưu sự phát triển não bộ và đánh thức các giác quan của con yêu phát triển vượt trội.

Do đó, POH xây dựng khóa thực hành thai giáo online - Thai giáo 280 ngày yêu thương. Điểm khác biệt trong chương trình của POH là tính cá nhân hóa sâu sắc và chi tiết theo “NGÀY HÔM NAY” của bé. Mẹ sẽ cung cấp ngày dự sinh của con, phần mềm sẽ tính được hôm nay bạn bé đang ở ngày thứ bao nhiêu của thai kỳ. 

Từ đó đưa ra các bài thực hành phù hợp với sự phát triển của bạn bé trong ngày hôm nay, giúp kích thích tốt nhất sự phát triển của con yêu trong thời gian ngắn nhất.

Thai giáo còn là cơ hội để người chồng thể hiện tình yêu thương với mẹ bầu và con yêu để tình cảm gia đình thêm gắn kết. 

Do đó, các ông bố hãy cùng vợ thực hành thai giáo cho con yêu mỗi ngày để người vợ cảm thấy mình được yêu thương và quan tâm nhé!

 

Cùng POH thai giáo con yêu ngay hôm nay nhé: POH Thai giáo 

*** Phan Hồ Điệp - mẹ thần đồng Đỗ Nhật Nam cố vấn chuyên sâu

Mua ngay các khóa học dành cho bà mẹ bận rộn của POH:

Giúp con ngủ 11-12 tiếng/ đêm, mẹ ngủ 8 tiếng/đêm (0-1 tuổi): POH Easy

Giáo dục Montessori tại nhà, giúp trẻ tối ưu tiềm năng sẵn có (0-3 tuổi): POH Acti

Kỷ luật tích cực cho trẻ (0-6 tuổi): POH Poti