Dạy bé tập nói từ sơ sinh như thế nào cho hiệu quả?

đăng bởi Nguyễn Khải

Nhiều cha mẹ quan tâm đến vấn đề chậm nói của trẻ nhỏ. Làm sao có thể khuyến khích trẻ sử dụng ngôn ngữ, dạy bé tập nói hiệu quả? Mời ba mẹ tham khảo bài viết dạy bé tập nói sau từ bác sĩ Anh Nguyễn:

HƯỚNG DẪN HỖ TRỢ GIÚP TRẺ HỌC NÓI

Quy trình học nói là gồm nhiều bước, bắt đầu với âm (nguyên âm – phụ âm), đến ghép kết hợp hiểu (ngôn ngữ và mệnh lệnh). Tương tác là cách tốt để phát triển ngôn ngữ cũng như học cách giao tiếp.

THỜI GIAN GIAO TIẾP TÍCH CỰC

Thời gian giao tiếp tích cực là không phụ thuộc bao lâu bạn giao tiếp với bé mà là bao nhiêu thời gian bạn làm bé vui, ngạc nhiên, phản ứng, tham gia hoặc hiểu những gì bạn đang giao tiếp.

VD: Bạn dành 10 phút chỉ đọc sách cho trẻ mà không quan tâm đến sự tham gia của trẻ thì vẫn tính là 0, nhưng chỉ cần 2 phút bạn làm trẻ hứng thú nhìn và chịu lật trang sách thì đó là 2 phút tích cực.

Mời mẹ tham khảo Cách dạy con tập nói hiệu quả

Mẹ nói chuyện vui vẻ với bé

Bé vui vẻ khi giao tiếp với mẹ

Thời gian giao tiếp tích cực cần tăng ¼ thời gian bạn bên trẻ cho mỗi độ tuổi tính từ 1 - 4 tuổi để có thể phát triển cả ngôn ngữ và giao tiếp.

VD: Trẻ 1 tuổi cần 25% thời gian, thì trẻ 2 tuổi cần 50%.

Nếu 1 ngày bạn dành 100 phút thì ít nhất có 25 phút là giao tiếp tích cực với trẻ 1 tuổi để giúp trẻ phát triển cả ngôn ngữ và kỹ năng giao tiếp.

GỢI Ý CHA MẸ NÊN LÀM GÌ TRONG THỜI GIAN GIAO TIẾP TÍCH CỰC?

TRẺ DƯỚI 12 THÁNG TUỔI

Trẻ làm quen với âm thanh và lời nói của cha mẹ ngay khi bước qua 1 tháng tuổi.

Từ 9 tháng tuổi, trẻ có thể ghép âm. Trẻ thích các từ tượng thanh và tượng hình khi nghe cha mẹ nói chuyện với bé tầm từ 5-9 tháng tuổi. Dưới 1 tuổi, cha mẹ có thể “nháy” giọng ngọng nghịu của trẻ để trẻ quen nguyên âm. Một số nguyên âm cha mẹ cần giúp bé phát triển là a, e, o.

TRẺ TỪ 12-17 THÁNG TUỔI

Trẻ từ 12-17 tháng tuổi, trẻ bắt đầu làm quen dần với phụ âm gần gũi như (p, b, m, d, or n) cả tiếng Anh và tiếng Việt. Do đó, cha mẹ nên sử dụng nhiều từ có phụ âm này trong nói chuyện. VD như ba ba, bong bóng…Nếu nói chuyện bằng tiếng Anh cho bé, nên dùng nhiều từ có phụ âm này: Ball, Baby, bottle, daddy. Giai đoạn từ 12-18 tháng tuổi, trẻ thích cha mẹ nói rõ âm rõ từ, kết hợp 2-3 từ.

TRẺ TỪ 18-30 THÁNG TUỔI

Trước khi bé 18 tháng tuổi, trẻ có thể nói tầm 20 từ. Từ 18-30 tháng tuổi, trẻ thực sự thích cách mà bạn dùng mệnh lệnh khi hướng dẫn trò chơi với bé. Một số mệnh lệnh như: Nhặt cái … lên, và đưa cho mẹ nào!

Nếu giao tiếp bằng Tiếng Anh bạn có thể nói: Please pick up THE TOY and give it to me

Hãy ngồi xuống và đứng lên

Nếu giao tiếp bằng Tiếng Anh bạn có thể nói: Sit down, then stand up

Con nhìn mẹ nè và hãy chạm mũi của mẹ

Nếu giao tiếp bằng Tiếng Anh bạn có thể nói: Look at MOMMY and touch my NOSE

Câu mệnh lệnh, nên gồm 2-3 bước sẽ giúp bé học cách ghép từ cũng như ngôn ngữ cả tiếng Anh và tiếng Việt

bé thực hiện hành động theo hướng dẫn của mẹ

Bé vui vẻ thực hiện các hoạt động theo hướng dẫn của mẹ

TRẺ TỪ 2.5 - 4 TUỔI

Trẻ sẽ phát triển 1 lượng lớn từ vựng. Một số cách bạn có thể giúp trẻ sử dụng động từ, đặc biệt có ích cho các bé chậm nói. Bạn dùng mệnh lệnh 1 động từ trong cách nói và kết hợp thêm đồ vật hoặc nơi chốn của đồ vật đó.

Có một vài hoạt động bạn nên làm để tăng cơ hội giúp bé giao tiếp như:

Hướng dẫn đánh răng

  • Mở nắp kem đánh răng
  • Đánh răng
  • Rửa sạch
  • Đặt nắp đậy lên

Mỗi kỹ năng cần được chỉ và chia nhỏ thành các bước nhỏ: Khi bạn nói: Mở nắp kem đánh răng

Cho trẻ cơ hội để đáp ứng

Nhắc nhở: Gợi ý để giúp trẻ phản ứng chính xác nếu cần: dùng tay bạn đặt tay bé lên nắp và hỗ trợ mở

Khuyến khích khen ngợi khi các bước được hoàn thành. Củng cố mỗi bước với một ví dụ khác như nắp chai.

Kiên nhẫn thực hành từng bước một cho đến khi trẻ làm được mà không cần nhắc nhở.

Khi chơi với bé, bạn hãy yêu cầu bé như

Đặt cái này lên bàn, hoặc đặt cái kia dưới giường: "put it on the table" or "put it under the bed"

Nguồn: Anh Nguyen

---

Chúng tôi hiểu rằng, mọi người mẹ đều có quỹ thời gian ít ỏi. Bạn luôn bận rộn chăm sóc em bé và không có thời gian cho chính mình. POH tồn tại để giúp các mẹ bận rộn nuôi dạy con khoa học thật dễ dàng và bạn có thời gian chăm sóc bản thân.

Với em bé từ 0-1 tuổi, POH giúp bạn phát triển giác quan, vận động và ngôn ngữ cho con yêu thật dễ dàng mà mẹ vẫn có thời gian cho mình - bằng cách xây dựng khóa học POH acti:

- Giúp con phát triển toàn diện trên 7 lĩnh vực: vận động tinh, vận động thô, ngôn ngữ, giác quan, nhận thức, cảm xúc - xã hội, phát triển cá nhân

- CÁ NHÂN HÓA cho con theo NGÀY TUỔI

Phát triển giác quan, vận động & ngôn ngữ con yêu (0-12 tháng): POH Acti

---

Mời ba mẹ tham khảo các khóa học khác của POH được "cá nhân hóa phù hợp" với con bạn:

Giáo dục Montessori tại nhà: POH Acti (1-3 tuổi)

Giúp con ăn no ngủ đủ theo nếp EASY & tự ngủ (0-19 tuần): POH Easy One

Nếp EASY, Tự ngủ & Ăn dặm cho bé yêu giai đoạn 12-49 tuần: POH Easy Two

Thai giáo 280 ngày yêu thương: POH Thai Giáo