Ăn dặm từ A đến Z cho bé 13-18 tháng

đăng bởi Minh Tâm

Ăn dặm luôn là chủ đề được quan tâm nhiều nhất đối với các ông bố, bà mẹ có con nhỏ. 13-18 tháng là giai đoạn quan trọng trong hành trình phát triển dài lâu của bé. Do đó, việc cho con ăn gì, ăn mấy bữa, ăn những thực phẩm nào… lại càng được chú trọng nhiều hơn. Trong bài viết này, ba mẹ sẽ có thêm những thông tin hữu ích để phần não đỡ “đau đầu” khi con yêu bước đến cột mốc quan trọng này.

Những thay đổi trong giờ ăn dặm cho bé 1 tuổi

Kể từ cột mốc ăn dặm, bé yêu của mẹ phát triển với tốc độ nhanh chóng về cả thể chất lẫn trí não. Trẻ dần hình thành tính độc lập và thích vận động, do đó sẽ không mấy hứng thú với việc ngồi yên ở bàn ăn cho đến cuối bữa. Thêm vào đó, các kích thích từ bên ngoài rất dễ làm trẻ sao nhãng; do vậy, mẹ hãy cất đồ chơi và tắt tivi để con tập trung hoàn toàn vào giờ ăn.

Trong năm đầu đời, trẻ lớn rất nhanh; minh chứng là cân nặng tăng gấp 3 lần so với thời điểm mới sinh. Tuy nhiên, từ cột mốc 1 tuổi trở đi, tốc độ phát triển sẽ chậm lại và khẩu vị của trẻ sẽ thay đổi. Bên cạnh đó, nhu cầu vận động thể chất của trẻ lại tăng lên; trẻ thích di chuyển và tham gia vào các hoạt động.

Hai yếu tố này kết hợp với nhau khiến trẻ trở nên “khó chiều” hơn khi lựa chọn món ăn và giờ ăn. Chính vì vậy, việc ăn dặm cho bé 1 tuổi cũng khiến nhiều mẹ phải đau đầu.

Trẻ trên 1 tuổi biếng ăn phải làm sao?

Mẹ sẽ phải sẵn sàng tâm lý để thích ứng với việc trẻ 1 tuổi biếng ăn vì khẩu vị thay đổi. Sẽ không quá lạ lẫm khi thấy cảnh con hào hứng ăn món cháo tôm mẹ nấu và lắc đầu dứt khoát chỉ vài ngày sau đó. Hoặc, con ăn rất nhiều vào bữa trưa nhưng lại không chịu ăn gì vào bữa tối. Chính vì vậy mà thực đơn cho trẻ 1 tuổi biếng ăn cũng phải thay đổi thường xuyên để đảm bảo sự đa dạng và cân bằng. 

 Bé 1 tuổi biếng ăn khiến ba mẹ không khỏi lo lắng

Đối phó với bé 1 tuổi lười ăn hoặc trẻ biếng ăn hay ngậm sẽ khiến ba mẹ có chút mệt mỏi và muốn từ bỏ. Tuy nhiên, đây là một giai đoạn hết sức bình thường trong quá trình phát triển của trẻ nhỏ. Biểu hiện thường gặp là con không chịu ăn hoặc ném đồ ăn. Tình trạng này sẽ kéo dài trong nhiều ngày liên tục, nhưng ba mẹ hãy bình tĩnh và hỗ trợ con vượt qua giai đoạn này. 

Ba mẹ sẽ không đành lòng khi nhìn thấy con không chịu ăn và đói bụng. Đặc biệt, trẻ 1 tuổi biếng ăn chậm tăng cân và phát triển kém hơn các bạn càng làm ba mẹ lo lắng nhiều hơn. 

Ba mẹ nên ứng xử như thế nào?

Trong tình huống con từ chối thức ăn, nhiều mẹ chọn cách dọn bàn ăn và cho con ăn món yêu thích. Hiệu quả trước mắt là con sẽ ăn rất nhiều, rất ngon miệng. Tuy nhiên, cách làm này có thể khiến con hình thành thói quen chỉ ăn những món mình thích và từ chối các món ăn khác. 

Vì vậy cách trị biếng ăn cho trẻ 1 tuổi tốt nhất là mẹ lấy đĩa thức ăn đi và đợi đến bữa phụ hoặc bữa chính tiếp theo chứ không dỗ bé ăn và đưa cho bé món con thích. Khi đói, trẻ sẽ tự động ăn và nạp đủ năng lượng theo nhu cầu của cơ thể. 

Dạ dày của con rất nhỏ và chưa thể chứa được lượng thức ăn lớn trong một lần ăn. Do đó, mẹ hãy để con quyết định lượng thức ăn thay vì ép con ăn hết khẩu phần trên đĩa. Mỗi bữa, mẹ chỉ nên cho một ít thức ăn lên đĩa và lấy thêm khi con muốn ăn nữa. 

Mẹ nên cho con ăn mấy bữa một ngày?

Trong ngày, trẻ nên ăn xen kẽ giữa 3 bữa chính với 2-3 bữa phụ. Mẹ có thể tham khảo món ngon cho bé 1 tuổi biếng ăn từ các nguồn thông tin đáng tin cậy để giúp bé ăn ngon hơn.

Nếu vẫn còn thắc mắc về khẩu phần ăn của con, mẹ hãy nhờ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn kỹ hơn. Trẻ sẽ được kiểm tra cân nặng và các chỉ số phát triển về thể chất. Từ kết quả kiểm tra, chuyên gia sẽ đưa ra cho mẹ những lời khuyên hữu ích nhất. 

Mẹ có nên để con tự ăn?

Ở độ tuổi này, trẻ đã có thể tự lấy thức ăn bằng tay và phát triển kỹ năng nhai. Ngoài ra, con cũng hứng thú với việc dùng thìa để xúc đồ ăn nhưng chưa thể đưa hết thức ăn vào miệng. Hầu hết trẻ bắt đầu dùng thìa khi được 13-15 tháng tuổi nhưng vẫn thích được mẹ đút và chơi với thìa riêng hơn. Nhưng các mẹ vẫn nên tập cho bé dùng thìa khi con đã được 13 tuổi để hỗ trợ phát triển các kỹ năng cầm nắm, xúc…

Tập cho bé 13 tháng tuổi dùng thìa

Ngoài ra, mẹ có thể cho bé dùng cốc để uống nước với sự hỗ trợ từ người lớn. Nếu có ý định cho bé dùng cốc và mua cốc có nắp, mẹ hãy chọn loại chảy tự do (có van chống tràn) vì thiết kế này tốt hơn cho răng của con. Khi con cầm cốc thành thạo hơn, mẹ có thể chuyển từ cốc có nắp sang cốc thường. 

Khi quá đói và quá mệt, con sẽ không thể tự ăn nhanh và dễ dàng như bình thường. Lúc đó, mẹ hãy hỗ trợ con bằng cách đút cho con ăn. 

Thực phẩm cho trẻ 1 tuổi

Hẳn nhiều mẹ sẽ băn khoăn trẻ 13 tháng tuổi ăn gì? Việc chuẩn bị món ăn ăn dặm cho bé 13 đến 18 tháng tuổi cơ bản sẽ giống với nấu ăn cho cả gia đình. 

Mẹ không nhất thiết phải kỳ công chuẩn bị những món ăn đặc biệt cho con vì con có thể ăn hầu hết các món giống với của cả nhà, miễn là không nêm muối. Đồ ăn ở nhà hàng, đồ ăn chế biến sẵn và mang đi có chứa rất nhiều muối và mẹ không nên cho con ăn để đảm bảo sức khỏe. 

Khi xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé 1 tuổi và thực đơn ăn dặm cho bé trên 1 tuổi mẹ nên lưu ý rằng trẻ 1 tuổi đã có thể ăn mật ong và những món có thành phần là mật ong. Tuy nhiên, hãy tránh cho con những món dễ gây hóc, trong đó có các loại hạt chưa được nghiền/thái nhỏ, viên thạch lớn và nho nguyên quả. 

Trẻ 1 tuổi đã có thể ăn mật ong

Mẹ nên điều chỉnh thực đơn ăn cho bé 1 tuổi sao cho đa dạng hơn, cũng như đổi mới cách nấu ăn cho bé 1 tuổi với thực phẩm tươi sạch có hương vị và kết cấu khác nhau. Giờ ăn sẽ trở thành trải nghiệm thú vị khi con được phép khám phá và chơi với đồ ăn một cách thoải mái. 

Những bữa tiệc ấm cúng hay buổi picnic ngoài trời tạo cơ hội tuyệt vời để trẻ quan sát người lớn và các bạn khác ăn uống. Ảnh hưởng tích cực từ những người xung quanh sẽ giúp trẻ tự lấy đồ ăn và ăn uống ngon miệng hơn. 

Trẻ 1 tuổi ăn được những gì?

Mẹ vẫn cần bổ sung sữa chua và phô mai nguyên kem vào thực đơn ăn dặm của con để cung cấp nguồn năng lượng và vitamin dồi dào. Bên cạnh đó, hãy hạn chế cho con ăn những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa như khoai tây chiên hay bánh ngọt. Mẹ hoàn toàn có thể kiểm soát lượng chất béo bằng cách kiểm tra thông tin trên bao bì của thực phẩm, từ đó lựa chọn những thực phẩm lành mạnh nhất cho con. 

Ngoài muối, đường cũng thuộc nhóm những gia vị tránh cho trẻ nhỏ ăn. Đường không chỉ có hại cho răng miệng mà còn khiến trẻ hình thành sở thích ăn đồ ngọt khó bỏ. Mẹ chỉ nên cho con ăn đồ ngọt trong bữa chính hoặc ăn kèm với món mặn. Khi đó, trẻ sẽ chỉ xem đồ ngọt là một phần nhỏ trong chế độ ăn uống lành mạnh của mình.

Đồ uống cho bé 1 tuổi

Ngoài các món ăn dặm cho bé trên 1 tuổi thì đồ uống cho bé 1 tuổi cũng cần được lưu ý. Nếu trẻ vẫn trong giai đoạn bú mẹ thì mẹ nên tiếp tục cho con bú để đảm bảo sức đề kháng. Trong trường hợp con đã uống sữa công thức trước đó thì mẹ có thể chuyển sang sữa bò nguyên kem. Sữa tách béo hay ít béo không cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng cho sự phát triển của con. 

Trẻ hơn 1 tuổi có thể chuyển từ sữa công thức sang sữa bò

Mỗi ngày, mẹ nên cho con uống ít nhất 350ml và không quá 500ml sữa tươi hoặc hai phần nhỏ các sản phẩm từ sữa như phô mai và sữa chua. Uống quá nhiều sữa trong một ngày khiến trẻ không thể hấp thụ tất cả lượng sắt có trong thức ăn và ảnh hưởng đến khẩu vị trong các bữa ăn. 

Ở độ tuổi này, trẻ không cần uống sữa công thức nữa vì loại sữa này không mang đến tác dụng đặc biệt nào cho sự phát triển. Sữa mẹ và sữa bò vừa giúp mẹ tiết kiệm, vừa cung cấp những dưỡng chất quan trọng mà cơ thể con cần. 

Nếu muốn cho con uống nước ép trái cây, mẹ cần pha loãng theo tỉ lệ 1 nước ép:10 nước lọc và chỉ cho uống trong bữa ăn. Nước ép đóng chai chứa nhiều đường hóa học và không có giá trị dinh dưỡng bằng nước ép mẹ tự tay làm. Thêm vào đó, đồ uống có ga cũng không hề tốt cho sức khỏe của con, đặc biệt là răng miệng vì có chứa nhiều axit. 

Thay vì cho con uống nước bằng chai hoặc cốc không có van chống tràn, mẹ hãy cho con tập uống bằng cốc thường hoặc cốc có mỏ. Các dụng cụ này giúp trẻ học cách uống nước bằng ngụm thay vì mút như khi bú mẹ, từ đó đảm bảo vệ sinh và sự phát triển khỏe mạnh của răng miệng. 

Bí quyết giúp bé ăn ngon vào giờ ăn

Đây là thời điểm để mẹ thể hiện sự sáng tạo của mình trong việc chuẩn bị bữa ăn đủ dưỡng chất cho con. Bên cạnh những món con thích, mẹ hãy bổ sung thêm các loại trái cây và rau củ tươi sạch vào thực đơn để con hấp thụ đủ các nguồn dinh dưỡng. 

Nếu con có vẻ không hứng thú thì mẹ hãy trang trí món ăn thật bắt mắt với hình mặt cười hoặc hình con vật ngộ nghĩnh để con ăn ngon miệng hơn. Ngoài ra, mẹ hãy thử đổi mới cách chế biến món ăn cho bé 1 tuổi để có thêm nhiều món ăn dặm mới lạ từ nguyên liệu quen thuộc.

Món ăn được trang trí bắt mắt và ngộ nghĩnh

Nếu con không thích ăn rau củ, mẹ hãy trộn lẫn vào những món ăn khác có trên đĩa của con. Món mì trộn của con sẽ thêm phần bổ dưỡng với vitamin và khoáng chất khi mẹ trộn thêm các loại rau củ vào. Một lưu ý nhỏ là cho con ăn rau củ theo hình thức cũ cho đến khi con thực sự hứng thú. Sau những nỗ lực của mẹ, trẻ sẽ chấp nhận món rau củ như một phần trong thực đơn ăn uống hằng ngày. 

Ăn cùng nhau là cơ hội để cả nhà cùng nhau chia sẻ đồ ăn, trò chuyện và thể hiện tình yêu thương. Điều này giúp trẻ phát triển các kỹ năng xã hội và mẹ đỡ căng thẳng hơn khi đối diện với giai đoạn biếng ăn của con. Thông qua việc quan sát ba mẹ, ông bà và anh chị ăn uống, trẻ sẽ có thêm động lực để tự lấy đồ ăn và thưởng thức một cách ngon lành.

Nguồn: Babycenter

---

Với các em bé từ 19-49 tuần, POH giúp mẹ giải quyết toàn diện các vấn đề ăn ngủ của con - Bằng cách xây dựng khóa học POH EASY TWO (12-49 tuần): Ăn dặm kiểu EASY gồm:

  • Lịch sinh hoạt EASY phù hợp với giai đoạn 12-49 tuần
  • Duy trì khả năng tự ngủ qua các tuần khủng hoảng và khủng hoảng ngủ 7 - 9 - 11 tháng
  • Các kiến thức về tâm sinh lý ở độ tuổi ăn dặm, các rắc rối thường gặp
  • Ăn dặm thành công

Giúp con Ăn dặm thành công cùng nếp sinh hoạt EASY tại: POH Easy Two

 

Mời ba mẹ tham khảo các khóa học “cá nhân hóa" khác phù hợp với con bạn:

Phát triển giác quan, vận động & ngôn ngữ con yêu (0-12 tháng): POH Acti

Giáo dục Montessori tại nhà: POH Acti (1-3 tuổi)

Giúp con ăn no ngủ đủ theo nếp EASY & tự ngủ (0-19 tuần): POH Easy One

Thai giáo 280 ngày yêu thương: POH Thai Giáo