Các mốc phát triển về mặt xã hội ở trẻ

đăng bởi Nguyễn Khải

Làm thế nào để trẻ học cách giao tiếp với mọi người? Khi nào con  bắt đầu phát triển các mối quan hệ và điều này diễn ra như thế nào?

Tất cả bắt đầu từ người mẹ. Từ khi chào đời, con sẽ tìm đến mẹ để đáp ứng các nhu cầu của con.  

Lúc đầu, mẹ là người cung cấp nguồn thức ăn và tạo sự an toàn, thoải mái, vui vẻ cho con. Dần dần, khi con lớn lên, con sẽ muốn được quan tâm và chăm sóc nhiều hơn.

Mẹ là người bạn đầu tiên chơi với con và cũng là người con yêu quý nhất. Con sẽ dựa vào mẹ cho mọi nhu cầu trong cuộc sống: tình cảm, đồ ăn, sự thoải mái và học tập. 

Con sẽ thích thú khi nghe giọng nói của mẹ, nhìn thấy khuôn mặt của mẹ và chạm vào đôi tay của mẹ.

Con cảm thấy an toàn khi ở bên mẹ và mẹ sẽ cho con sự tự tin để bắt đầu phát triển các mối quan hệ khác. 

Với sự giúp đỡ của mẹ, con sẽ bắt đầu làm quen với những thứ xung quanh. Đây sẽ là cách phát triển các kỹ năng của trẻ sơ sinh về mặt xã hội khi dần lớn lên.

Khi nào con sẽ phát triển các kỹ năng xã hội?

Ngay từ khi con ra đời, con sẽ bắt đầu tìm hiểu mọi thứ, học cách phản ứng và thích nghi với mọi thứ xung quanh. Đây chính là sự phát triển bình thường của trẻ.

Trong năm đầu tiên, con tập trung vào việc khám phá những gì con có thể làm, chẳng hạn như nhặt và sắp xếp các đồ chơi hay các mô hình, đi dạo, trò chuyện và chơi cùng mẹ. 

Con rất thích thú nhìn thấy những người khác nhưng chắc chắn vẫn muốn bên cạnh với ba mẹ mình hơn.

Khi được hai tuổi, con sẽ bắt đầu thích chơi với các em bé khác. Cũng giống như bất kỳ các các kỹ năng khác, con vẫn cần phải học cách giao tiếp bằng cách thử nghiệm và có thể phạm lỗi. 

Con tiếp xúc làm quen với các bạn mới

Lúc đầu, con sẽ không chia sẻ đồ chơi nhưng sau đó con sẽ học cách thông cảm với các bạn chơi. Khi ba tuổi, con sẽ biết cách để làm một người bạn thật sự.

 

Các mốc phát triển kỹ năng xã hội ở trẻ sơ sinh

Một tháng

Dù chỉ mới sinh ra con đã có những cử chỉ như thích được tiếp xúc, ôm ấp, thầm thì và mỉm cười.

Ngay từ tháng đầu tiên, con đã bắt đầu thử nghiệm với việc làm mặt xấu để khiến mẹ cười. Con thích ngắm nhìn gương mặt và có thể bắt chước một số cử chỉ của mẹ. Mẹ thử lè lưỡi ra và xem con có bắt chước không nhé.

Ở độ tuổi này, khi bế bé, mẹ nên giữ bé cách khuôn mặt mẹ từ 20cm đến 30cm. Đây là khoảng cách mà con có thể tập trung quan sát tốt nhất. Một điều chắc chắn là gương mặt mẹ sẽ là gương mặt đầu tiên mà con nhận ra.

Hai tháng

Con sẽ thức hàng giờ để xem những gì đang diễn ra xung quanh mình. Thâm chí còn lóe lên nụ cười tuyệt vời đầu tiên, một thời điểm trọng đại và hạnh phúc của mẹ đấy.

Ba tháng

   Con sẽ trở thành một chuyên gia về “nói chuyện và cười”. Bắt đầu một cuộc nói chuyện với mẹ bằng cách nở một nụ cười và ríu rít cùng mẹ một lúc. Mẹ hãy cười, trả lời với con và cùng con chơi các trò chơi nhé.

Con cũng sẽ thích chơi các trò chơi mặt đối mặt với mẹ, ví dụ, chơi reo hò hoặc cù lét dưới cằm con.

Bốn tháng đến năm tháng

 Con sẽ cởi mở hơn với những người xung quanh, chào đón mọi người bằng những tiếng cười vui nhộn và niềm vui sướng. Tuy nhiên, với ba mẹ mình, con vẫn dành sự phản ứng nhiệt tình nhất. Đây là một dấu hiệu chắc chắn rằng mẹ và con đã gắn bó với nhau.

Sáu tháng đến mười hai tháng

Khi con bắt đầu trở nên năng động hơn, con có thể bắt đầu quan tâm đến các bé khác. Con sẽ vui vẻ chơi cùng với các bé khác, và ít nhất một lần, các bé sẽ mỉm cười, gừ gừ và bắt chước âm thanh của nhau. 

Nhưng chủ yếu các bé chỉ tập trung vào các trò chơi trước mắt của mình, chứ chưa thực sự chơi với nhau. Mẹ, hoặc anh/chị của con nên chơi cùng con sẽ tốt hơn trong khoảng thời gian này. 

Khoảng tháng thứ 7, mẹ có thể nhận thấy rằng con bắt đầu trở nên cảnh giác với người lạ và thấy lo lắng khi không nhìn thấy mẹ. Con sẽ cảm thấy buồn khi mẹ để con một mình hoặc để con với những người khác. 

Trong thời gian này, con sẽ trở nên độc lập hơn và sẵn sàng để khám phá thế giới xung quanh với mẹ. Vào cuối năm đầu tiên của mình, mẹ và con sẽ phát triển sự gắn bó mật thiết. 

Tuy nhiên, có thể sẽ có lần con trở nên giận dữ hoặc buồn bã khi không có mẹ bên cạnh. Sự lo lắng thường đạt đỉnh điểm từ tháng thứ 10 đến tháng thứ 18, nhưng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào từ tháng thứ 6 đến tháng thứ 20. Con sẽ thích mẹ giữ con hơn, và có thể thấy buồn khi không thấy mẹ gần bên.

13 tháng đến 23 tháng

Khi mới biết đi, con rất thích thú mọi thứ xung quanh nhưng chủ yếu là những thứ liên quan đến con. Khi học cách nói chuyện và giao tiếp với những người khác, con cũng sẽ học cách làm bạn với họ. 

Con cũng thích chơi với những bé khác cả bằng tuổi và lớn tuổi hơn. Ở độ tuổi này các bé chỉ đơn thuần ngồi chơi tự lập bên cạnh nhau chứ chưa thực sự đang chơi cùng nhau.

Vào khoảng tháng thứ 18, con sẽ nhận thức được sự đau khổ của những bé khác nếu các bạn ấy đang khóc hay buồn rầu, mặc dù con có thể không biết phải làm thế nào để dỗ dành hay phản ứng lại cả. 

Ở độ tuổi này, con sẽ bảo vệ quyết liệt của đồ chơi của mình. Việc cho con học cách chia sẻ mất nhiều thời gian, và có thể là khó khăn cho các bậc phụ huynh. 

Mẹ cũng có thể nhận thấy con hay bắt chước mẹ hay bạn bè của mình và dành rất nhiều thời gian để quan sát những gì họ làm. 

Con cũng sẽ muốn khẳng định sự độc lập của mình bằng việc có thể từ chối để mẹ giữ tay khi đi bộ cùng mẹ, hoặc nổi giận khi mẹ nói không với một cái gì đó mà con muốn làm.

24 tháng đến 36 tháng

   Trong độ tuổi từ hai tuổi đến ba tuổi, con sẽ hiểu được sự yêu thương và sự tin tưởng. Con thể hiện tình cảm bằng cách thơm mẹ hoặc ôm âu yếm mẹ.

Tuy nhiên, con vẫn chưa thể đặt mình vào vị trí của người khác để đồng cảm và hiểu rằng mọi người cũng có cảm xúc riêng.

Nhưng con đang ngày càng biết chia sẻ đồ chơi của mình và ghi nhận tất cả các bạn cùng chơi là bạn bè mình.

Khi con lớn lên, con sẽ tự học cách chia sẻ và cách giúp đỡ các bạn, thậm chí có thể có một hoặc hai người bạn thân.

Con cũng sẽ phát triển ngôn ngữ nhanh chóng. Kết quả là con sẽ sao chép các cụm từ và những từ mà mẹ sử dụng để nói với con và là thứ để con nói lại với mẹ, thường là cả tốt và xấu. Phát triển ngôn ngữ là một phần thiết yếu của việc giao tiếp và xã hội hóa ở trẻ.

Khuyến khích sự phát triển kỹ năng xã hội ở trẻ

  Mẹ nên dành nhiều thời gian chơi với con, đặc biệt là trong những tháng đầu tiên. Điều này sẽ giúp mẹ nhận biết và điều chỉnh đúng những nhu cầu của con. Con sẽ thích sự chú ý và thích thú khi chơi với mẹ. 

Mẹ cũng có thể mời bạn bè và người thân đến chơi cùng. Con sẽ thích điều đó, đặc biệt là khi họ rất thân thiện và cho con rất nhiều sự chú ý. 

Nếu con có dấu hiệu tách biệt với mọi thứ xung quanh thì mẹ đừng buồn rầu hay lo lắng. Hãy yêu thương và kiên nhẫn với con. Trẻ thường trở nên lo lắng với những người lạ xung quanh khi được khoảng bảy tháng. 

Nếu con khóc khi mẹ đưa con cho người thân ẵm thì mẹ nên giữ trở lại và thử cách khác một cách từ từ. 

Đầu tiên chờ cho đến khi con cảm thấy thoải mái, tiếp đó có người nói chuyện và chơi với con và sau đó, cho người thân ẵm con tất nhiên là có mẹ đứng gần đó và con có thể thấy mẹ. Cuối cùng, cố gắng rời khỏi phòng trong vài phút và xem con như thế nào. 

Nếu con bắt đầu khóc thì hãy bế con trở lại để an ủi và thử lại sau. Con sẽ dần dần học cách điều chỉnh cảm xúc của mình. Con sẽ nhận ra, mặc dù có thể cảm thấy khó chịu hay thất vọng, nhưng sẽ không kéo dài. 

Con cũng sẽ học được rằng có những người (thường là bạn, cha mẹ của mình) sẽ giúp con có những cảm xúc mạnh mẽ. 

Mẹ nhờ bạn bè tới để con có bạn cùng chơi

Con có thể hưởng lợi từ việc chơi với người khác, vì vậy hãy sắp xếp để có những người bạn đến chơi. 

Hãy chắc chắn rằng mẹ có rất nhiều đồ chơi cho trẻ em ở độ tuổi này để con có thể chia sẻ với các bạn. Chuẩn bị sẵn sàng để can thiệp khi các bé tranh giành đồ chơi với nhau. 

Mẹ cũng có thể cho con tham gia vào một nhóm các đội chơi cùng nhau, hoặc một lớp học âm nhạc, hay phòng tập thể dục cho con. 

Điều này sẽ cho con một cơ hội để phát triển cùng với các bé khác và cuối cùng con sẽ học cách kết bạn và duy trì các mối quan hệ của mình.

Làm thế nào khi con không muốn giao tiếp và chơi với những người xung quanh?

   Mẹ nên dẫn con đến bác sĩ hoặc những người có chuyên môn nếu:

  • Khi con được một tuổi, nhưng có vẻ không quan tâm đến bất cứ ai ngoại trừ mẹ và bố, ngay cả khi mẹ cố gắng để thu hút con chơi với mọi người.
  • Con thậm chí không muốn tương tác với ba mẹ khi được một tuổi.
  • Khi được từ 1 đến 3 tuổi, con có vẻ quá hung dữ, không thể chơi với những đứa trẻ khác mà không cắn, đánh hoặc đẩy chúng.
  • Con thể hiện sự khó chịu, buồn bã quá mức nếu thay đổi thói quen.
  • Con cực kỳ nhạy cảm với một số âm thanh, ánh sáng.

   Hành vi của con có thể phát sinh từ sự sợ hãi và bất an. Bác sĩ có thể đưa ra những biện pháp xử lý. 

Một số bé còn có giai đoạn dường như không thể không cắn bạn cùng chơi của mình. Điều này thường là vì con đang khám phá các hoạt động, những cảm giác mới và tìm ra những gì con được phép làm.

Mẹ hãy giữ bình tĩnh và nói với con một cách đơn giản nhưng chắc chắn rằng “Con không được phép làm như vậy” đồng thời cố gắng loại bỏ tình trạng hiện giờ của con. Hãy khen ngợi khi con cư xử tốt để khuyến khích các hành động tốt của con. 

Trong khi tất cả các bé đều đôi khi tỏ ra không mấy thân thiện với người khác, đặc biệt là khi tranh giành đồ chơi, thì việc hung hăng mọi lúc của trẻ là điều hoàn toàn không bình thường. Tâm trạng của trẻ liên quan nhiều hơn với thực tế là các bé đang học để khám phá và thể hiện các hành vi khác nhau.

Ba mẹ giúp con yêu ăn no ngủ đủ như thế nào?

Trong quá trình chăm sóc và nuôi dạy trẻ sơ sinh, ba mẹ gặp phải không ít khó khăn trong vấn đề ăn ngủ của con yêu. Vậy làm thế nào để con được ăn no, ngủ đủ giấc và cách luyện trẻ sơ sinh tự ngủ là gì?

Hiểu được điều này, chuyên gia Hachun Lyonnet đã xây dựng EASY ONE_chương trình chăm sóc trẻ sơ sinh 0 - 19 tuần trên nền tảng App của POH. Điểm khác biệt trong chương trình của POH là tính cá nhân hóa sâu sắc và chi tiết theo “NGÀY HÔM NAY” của bé.

EASY ONE giúp bạn xây dựng một trình tự sinh hoạt phù hợp với nhịp sinh học của con theo từng tuần tuổi, giúp con được ăn no, ngủ đủ giấc, tự ngủ. Để con có thể phát triển tốt nhất.

Các nội dung được sắp xếp theo từng ngày tuổi của con, giúp bạn dễ dàng nắm bắt và chăm sóc con hàng ngày. Chương trình được thiết kế để bạn tham gia từ lúc mang bầu cho tới khi con được 19 tuần tuổi.

Trong quá trình tham gia, bạn sẽ nhận được sự hỗ trợ của hơn 100 mẹ đã áp dụng EASY thành công trong group của EASY ONE (gói cơ bản)

Với gói cao cấp, bạn sẽ được trực tiếp chị Hachun chat hoặc gọi điện qua messenger, hỗ trợ bạn thành công trong 19 tuần đầu tiên (100% thành công)

Giúp con ăn no, ngủ đủ ngay bây giờ: http://easy.poh.vn/

---

Nguồn: Babycenter